#

Wandelen in Renkum

 
 

 
 
 
#

Wandelroute : Wandelroute oven








#Wandelroute in het kort
Renkum heeft een gezellig winkelstraat met veel verschillende winkels.
Langs de Beukenlaan lagen voorheen de fabrieken van rubberfabrikant Vredestein. Na omvorming van het beekdal tot een nieuw natuurgebied is er een een uitzichtpunt om van het beekdal te genieten.
Om de natuurontwikkeling in het Renkums Beekdal van dichtbij te kunnen bekijken is een vlonder door het moeras aangelegd. De wandelroute gaat over deze vlonder.
Een deel van het Renkums Beekdal behoorde tot landgoed Keijenberg. De wandelroute voert langs de plek waar ooit het twee verdiepingen hoge theehuis van het landgoed stond.
Verscholen in het Renkums Beekdal ligt boerderij het Everwijnsgoed. Vanaf de wandelroute is deze boerderij uit 1805 met zijn drie kapschuren goed te bewonderen. In 1627 was op deze plek ook al een boerderij te vinden.
Het Schilderslaantje langs het beekdal stond op oude VVV ansichtkaarten uit begin 20ste eeuw. Nu is het nog steeds schilderachtig.
Wandelroute: Wandelroute oven
Latitude: 51.9730560180664 Longitude: 5.73425462303632

Slideshow

#Overzichtskaartje
SVG Image

#Samenvatting
Beginpunt: Katholieke kerk Renkum
Eindpunt: Katholieke kerk Renkum
Lengte: 10,2 (km)
Aantal bezienswaardigheden: 45
 

Parkeren:

Openbaar vervoer:

Horeca:

Links:




Katholieke kerk Renkum

#Katholieke kerk Renkum
Het 14e-eeuwse beeld van Maria van Renkum heeft in deze kerk een ereplaats. Renkum is één van de oudste en grootste Mariabedevaartplaatsen in Nederland boven de grote rivieren. Het beeld heeft een grote aantrekkingskracht voor veel mensen.
Veel zoekende en lijdende mensen vinden bij "Maria van Toevlucht" rust, troost en nieuwe levensenergie.

In de kapel te Renkum- Redinchem werd rond 1380 werd dit beeld al vereerd. In 1405 werd er een vrouwenklooster van de Moderne Devotie gesticht.
Tijdens de Reformatie - ca. 1580 - werd het beeld in Utrecht bij de Bisschop in veiligheid gebracht. Op 6 mei 1928 kon het, na bijna 350 jaar ballingschap, weer feestelijk ingehaald worden. Sindsdien komen pelgrims naar Maria van Renkum. Op de laatste dinsdag van mei vindt de jaarlijkse Mariabedevaart plaats.




Route:

  • Volg de weg in westelijke richting (richting het dorpscentrum).
  • Neem op de Y-splitsing de meest linker weg (de winkelstraat / Dorpsstraat).
  • Volg de winkelstraat (Dorpsstraat) tot je op een pleintje met winkels komt.


Winkelcentrum Renkum

#Winkelcentrum Renkum
Renkum is in het bezit van een gezellig winkelcentrum. De Dorpsstraat was vroeger de Rijksweg door het dorp en bestond al in 1741 als verharde weg. De Rijksweg is verlegd en loopt nu om het dorp heen en de Dorpsstraat werd voetgangersgebied. Veel gebouwen langs de Dorpsstraat en het pleintje waar je nu staat zijn na de oorlog herbouwd.




Route:

  • Volg de Dorpsstraat verder vanaf het pleintje.
  • Loop het winkelgebied helemaal uit, de Dorpsstraat wordt nu een asfaltweg.
  • Loop door tot er een asfaltweg naar links gaat richting de papierfabriek.


Papierfabriek Parenco

#Papierfabriek Parenco
Papierfabriek Parenco de grootste werkgever van Renkum. Ondanks alle inkrimping werken er nog steeds ruim 300 mensen. De papierindustrie is er al op deze plek van af ongeveer 1900. Door het schone water waren hier veel papiermolens gevestigd, die van lompen papier maakten. Deze grote fabriek produceert uit houtvezels (cellulose) papier. Het is de grootste krantenpapierfabriek van Nederland, voorheen Van Gelder Papier.




Route:

  • Loop door tot er een asfaltweg (Nieuwe weg) naar rechts gaat.
  • Sla hier rechtsaf en volg de Nieuwe Weg tot je rechts een aantal boerderijtjes ziet staan.


Boerderijen Nieuwe Weg

#Boerderijen Nieuwe Weg
Veel dorpen hebben als de eerste uitleg van een oude dorpskern de naam Nieuwe weg voor deze weg gebruikt. Aan deze weg liggen nu nog deze drie oude boerderijen. Daarnaast zijn er in deze straat enige grote huizen uit het begin van de vorige eeuw. Zie je de grote Metasequoia in de voortuin van een van huizen. Het exemplaar is een beschermde boom van de bomenlijst van de gemeente Renkum




Route:

  • Volg de Nieuwe weg tot je op de kruising bij het Renkums beekdal bent.


IJsbaan Renkum

#IJsbaan Renkum
Hier op de hoek van Kortenburg, zo heette landgoed Oranje Nassau Oord voordat het koninklijk bezit werd, ligt de ijsbaan van Renkum. IJsvereniging "Vooruit" bestaat sinds 1878 en is een van de oudste van Nederland. Wanneer de beek voldoende water voert, wordt de ijsbaan met beekwater gevuld. In november 2010 was voor het eerst sinds jaren weer zover.
Is er geen ijs dan zie je vaak veel watervogels.
Op 27 januari 1887 werd in het blad De Neder-Veluwe een vermakelijk verslag geschreven van "Het IJsfeest te Renkum". Dit kun je lezen op de website van de IJsvereniging.




Route:

  • Neem de weg (Beukenlaan) langs het beekdal of het paadje direct naast de beek.
  • Loop door tot bij het informatiebord over kasteel Grunsfoort (links van de weg).


Kasteel Grunsfoort

#Kasteel Grunsfoort
In het weiland in het Renkums Beekdal liggen de fundamenten van kasteel Grunsfoort. In 1372 wordt het kasteel genoemd bij een belegering van hertogdom Gelre. Dus toen bestond het al. Rond het kasteel lagen twee grachten en een zwaar uitgevoerde toegangspoort.
Hertogdom Gelre was onderverdeeld in vier kwartieren, waarvan de Veluwe er één was. De drosten, dat waren toen de bestuursambtenaren, van de Veluwe zetelden op kasteel Wageningen of hier op kasteel Grunsfoort.
In 1937 zijn de fundamenten opgegraven. Nu zijn deze overblijfselen rijksmonument.
Lees meer in het boek van Ruud Schaafsma: De Renkumse en Heelsumse beekdalen.




Route:

  • Loop verder over de Beukenlaan (of langs de beek).
  • Loop door tot het uitzichtpunt vlak voor het gebouw van de Bilderberggroep aan je linker hand.


Uitzicht over het Renkums Beekdal

#Uitzicht over het Renkums Beekdal
Voor de ecologische hoofdstructuur, waarbij het de bedoeling is dat de herten van de Veluwe aan de Rijn kunnen grazen, is de oude industrie met Europese subsidie uit het Beekdal verwijderd. Het gebied werd in 2013 aan de natuur teruggegeven. Vanaf dit balkon heb je een overzicht over het oude fabrieksterrein in het Renkums Beekdal. Als herinnering aan de papierindustrie van Renkum zijn de watermerken van de verschillende papiermolens en papierfabrieken als kunstwerk in het weiland zichtbaar. Op de zuilen wordt een vijvertje met water gevormd. Het beeld weerspiegelt zich als een letterlijk watermerk in dit water. De zuilen staan op de pijlers van de grote papierwals van de papierfabriek Renkum 2. In de balustrade van het balkon zijn opnieuw watermerken van de papierfabriek verwerkt.




Route:

  • Vervolg de Beukenlaan langs het gebouw.
  • Loop door tot op de Y-splitsing met de Hartenseweg.


Monument Renkumse papiermakers

#Monument Renkumse papiermakers
Het monument met de (papier-)molenstenen bij de kruising aan het begin van het Renkums Beekdal is een herinnering aan de vele personen, die in de papierindustrie gedurende vier eeuwen werk vonden in dit beekdal. Doordat het Veluws beekwater zo schoon was, was het bij uitstek geschikt om papier van goede kwaliteit te produceren. Deze eerste industrie zorgde voor een levendig, welvarend dorp Renkum.




Route:

  • Neem vanaf het kruispunt het kleine paadje dat rechts van de beek loopt.
  • Loop door tot de kruising, waar je aan je linker hand een vlonder door het beekdal ziet lopen.


Bovenloop Renkumse beek

#Bovenloop Renkumse beek
Zowel door het dal als hier langs de rand loopt water. Van nature ligt de hoofdbeek in het midden van het dal op het laagste punt. Hier stroomt het water door de bovenloop van de beek, langs de rand van het dal. Deze bovenlopen zijn door mensenhanden aangelegd en nodig om de waterraden van molens langs de beek aan te drijven. Hoe hoger in het dal hoe meer verval en dus meer energie voor de molen. Sinds de uitvinding van de stoommachine zijn bovenlopen overbodig geworden. Vanwege het geringere verval slippen ze sneller dicht. Zonder menselijke activiteit in de vorm van het regelmatig uitdiepen verzanden deze systemen.




Route:

  • Loop over het vlonder het beekdal in tot aan het water.


Plassen in de beek

#Plassen in de beek
Na het vertrek van de Vredestein fabriek uit het Renkums Beekdal is een groot project voor herstel van het beekdal gestart met Europese subsidie. Men heeft ervoor gekozen de bedding van de middelste beek dicht te gooien en de beek zijn eigen natuurlijke loop te laten bepalen. Daardoor is het hier nu nat en zeer drassig (drijfzand). Om toch te kunnen wandelen en dit alles van nabij te kunnen zien is er een plankier aangelegd. De poel en het moerasgebied zijn nu al bevolkt door Kikkers en Padden. Dit belooft veel voor de biodiversiteit in de toekomst.




Route:

  • Vervolg je weg over het vlonder naar de overkant van het beekdal. Loop nog ietsje verder tot je aan je rechter hand een vijver ziet liggen.


Zwemvijver voor heren.

#Zwemvijver voor heren.
Deze grote vijver in de beek is ooit aangelegd als zwembad met springplank. De heren uit de omgeving van de landgoederen zwommen in de vijver die wel vijf meter diep was. Ook Koning Willem III en de gasten van Hotel Nol in 't Bosch zwommen hier regelmatig. Tegenwoordig is de vijver daar te ondiep voor. Het water zakt niet weg, want vijf meter diep ligt een laag blauwe rivierklei die is gewonnen onderaan de Noordberg.

Ook wordt ergens vermeld dat het een wasvijver is. In het Renkums Beekdal kwamen meerdere wasserijen voor. Ook nu nog is er aan de rand van het dal een industriële wasserij gevestigd. Ze maken al tijden geen gebruik meer van het heldere beekwater.




Route:

  • Neem het paadje dat in noordelijke richting langs de vijver loopt. Als het goed is zijn beek en vijver aan je rechter hand.
  • Volg het paadje een flink eind langs de beek. Ga rechtdoor op twee splitsingen.
  • Loop verder tot waar het paadje de beek even verlaat omdat er beneden langs de beek een moerasje ligt.


Theekoepel Keijenberg

#Theekoepel Keijenberg
Op deze plek, nu gemarkeerd door een cirkel met linden, stond ooit het lindenprieel van het landhuis de Keijenberg. Daarnaast was er aan de overzijde een theekoepel met twee verdiepingen, zodat je van daaruit een prachtig uitzicht over het Renkums beekdal met zijn beken en molens had. Zoals je ziet, heb je ook nu vanaf deze plekken nog steeds een weids uitzicht over het beekdal. Je kunt je aan de andere kant van het beekdal landhuis de Keijenberg zien liggen.
Het moerasje tussen de beek en de theekoepel heet 'Het Slangengat', vanwege de vele ringslangen die hier voorkomen en overwinteren. Deze poel was ooit de dames zwemvijver.




Route:

  • Volg het pad verder langs de beek tot je links van het pad een bankje ziet staan.


Uitzicht over het Beekdal

#Uitzicht over het Beekdal
Vanaf het bankje heb je een prachtig uitzicht over het Renkums Beekdal. Je kunt zien hoe het beekdal jaar na jaar verschraalt. Dit gebeurt door het aan het eind van het groeiseizoen te maaien en het maaisel af te voeren. De bodem wordt zo minder rijk aan voedingsstoffen. Deze verschraling moet ervoor zorgen dat bijzonder soorten zoals orchideeën terugkeren in het beekdal.




Route:

  • Volg het pad verder en houd rechts aan op de Y-splitsingen.
  • Loop door tot je bij een weiland (rechts van het pad) uitkomt.


Voorkant Everwijnsgoed

#Voorkant Everwijnsgoed
Over het weiland heb je een goed zicht op de voorkant van het Everwijnsgoed. Je ziet dat het voorhuis haaks op één van de schuren staat. Bij boerderijen van aanzien was het vaker zo dat het woonhuis niet in de schuur geïntegreerd was en dwars op de schuren stond. Het voorhuis is tevens op het zuiden georiënteerd om maximaal gebruik te kunnen maken van verwarming door de zon.




Route:

  • Volg het pad verder langs het weiland tot een asfaltweg.


Oude en nieuwe wegenaanleg

#Oude en nieuwe wegenaanleg
Vanaf dit punt is het verschil tussen de oude en de nieuwe visie op de aanleg van provinciale wegen te zien. De oude provinciale weg ligt direct voor het Everwijnsgoed langs. Deze was aan weerszijden beplant met eiken. Waar de oude weg overgaat in het huidige fietspad is te zien dat deze weg een bochtig traject had. De nieuwe provinciale weg is rechtgetrokken en ligt op een dijklichaam in het beekdal. Vanwege de verkeersveiligheid zijn er geen bomen aangeplant. Aan de overzijde van de weg is nog steeds zichtbaar waar het zand voor het dijklichaam werd weggehaald.




Route:

  • Volg de oude weg tot voor het Everwijnsgoed (boerderij).


Het Everwijnsgoed

#Het Everwijnsgoed
Op alle zondagmiddagen in het zomerseizoen is er life-muziek, zijn er exposities en worden er workshops georganiseerd. Ook kun je onder leiding van een natuurgids het Renkums Beekdal bezoeken.
Op de plek van het Everwijnsgoed staat al sinds 1627 een boerderij. De huidige boerderij "Everwijnsgoed" werd in 1805 gebouwd door Jhr. Munter. De oorspronkelijke Betuwse T boerderij werd later uitgebreid met twee schuren; een staaltje van landelijke bouwkunst met goed uitgevoerd metselwerk en ellipsvormige bogen boven de deuren. Door jarenlange leegstand raakte de boerderij in verval.
Vanaf 31 december 1997 werd de boerderij eigendom van de Stichting Monument Everwijnsgoed. De boerderij is een rijksmonument.




Route:

  • Loop door tot de asfaltweg over een bruggetje over de beek gaat en je het pad langs de beek kruist.


Brug over de beek

#Brug over de beek
Hoe klein de waterlopen ook zijn, als je erover wilt, is een brug handig, anders kom je vast te zitten in de modder. Tot in de oorlog was er een gemetselde brug over deze bovenloop. Om de transporten van de Duitsers te verhinderen, heeft het verzet de brug vernietigd.
Na de oorlog is de overgang provisorische hersteld met een rioolbuis. Het Genootschap Redichem heeft zich in 2004 ervoor ingezet dat het bruggenhoofd weer in oude staat werd opgemetseld. Zo is de oorlogsschade hersteld.




Route:

  • Neem het paadje in noordelijke richting langs de beek. De beekloop is aan je linker hand.
  • Steek de grote asfaltweg (Bennekomseweg) over, sla op het fietspad rechts af en loop een stukje verder tot je links een grote kuil ziet.


Voormalige zandafgraving

#Voormalige zandafgraving
Deze kuil, die je hier voor je ziet, is ontstaan door afgraven van zand en grind voor de wegenverharding in de regio. Waarschijnlijk is hier ook het zand gegraven voor de dam van de verbindingsweg door het beekdal. Op het informatiebord vind je meer over het ontstaan van deze kuil.
In het beekdal komen nog kleinere kuilen voor, waar leem gewonnen is, vooral voor de bedding van aangelegde beken, die langs de rand van het beekdal lopen.




Route:

  • Draai je om en loop terug naar de beek.
  • Sla bij de beek rechts af en blijf het paadje langs de beek volgen tot er vanaf links een paadje langs een poel in de beek, uit het beekdal komt.


Het Schilderslaantje

#Het Schilderslaantje
Dit bijzonder vormgegeven bankje met een plantgat voor een boom nodigt uit tot het stil genieten van het schilderachtige uitzicht over het Renkums beekdal.

Dat deze plek al langer een schilderachtige plek is te zien op VVV-ansichtkaarten uit het begin 20ste eeuw. De weg langs het beekdal (tussen de Bennekomseweg en Het Grote Huis van Quadenoord) wordt daarop 'het Schilderslaantje' genoemd.

De Veluwezoom was in de 19e eeuw en begin 20ste eeuw een favoriete plek voor de landschapsschilders van de Oosterbeekse school. Een paar schilders die in Renkum woonden waren Theophile de Bock en Hendrikus Alexander van Ingen. Van Ingen is bekend om z'n schilderijen met koeien. Ook op de schilderijen van De Bock zijn ze te vinden.




Route:

  • Neem het pad dat haaks op de beekloop de heuvel op gaat in oostelijke richting.
  • Loop door tot de kruising met de driehoekige betonnen paal. Links en rechts van het pad zie je diverse grafheuvels tussen de bomen.


Grafheuvels

#Grafheuvels
In het bos hier liggen vier grafheuvels bij elkaar. Ook In Nederland komen evenals in het buitenland grafheuvelvelden voor. Ze liggen vaak op een opvallende plek in het landschap, zo hier aan de rand van het Renkums Beekdal.
Om te voorkomen dat de wortels van bomen de inhoud van de grafheuvels beschadigen, worden ze eens in de zoveel tijd vrijgekapt. De inhoud van zo'n grafheuvel bestaat vaak alleen maar uit anders gekleurde sporen in het zand en/of urnen met as die soms in verschillende periodes werden bijgezet. Een grafheuvel kan dus meerdere eeuwen dienst doen.




Route:

  • Volg het bospad in oostelijke richting. (Dit is met de drie grafheuvels aan je linker hand en met de ene grafheuvel aan je rechter hand.)
  • Loop steeds rechtdoor tot je bij een zandpad met fietspad komt. Sla hier linksaf en dan meteen weer rechts af.
  • Bij de bosrand op de Y-splitsing het rechter pad nemen en langs de beukenlaan oplopen tot het einde van de beukenlaan.


Herplanting van lanen

#Herplanting van lanen
Wat in het begin van de vorige eeuw énén groot open heideveld was, is nu akkerland doorsneden door lanen en houtwallen. Deze nieuw aangeplante beukenlaan is hiervan een voorbeeld. Op de landgoederen in de omgeving is het heel gebruikelijk dat akkers omzoomd werden door hoge bomen die de toegangslanen tot de percelen vormden. Daarom is er waarschijnlijk ook besloten hier een nieuwe laan aan te planten, zodat het gebied aansluit bij Landgoed Quadenoord. Elders in de gemeente en speciaal in Renkum zijn nog de meidoornheggen als perceelafscheiding te zien.




Route:

  • Sla rechts af en loop over het fietspad langs het zandpad (Wijde-Veldpad).
  • Loop door tot bij een bomenrij en neem hier het pad dat links over de vlakte loopt.
  • Loop door over de vlakte tot je bij een Y-splitsing in het dal bent.


Bos van Jos

#Bos van Jos
Bij de uitvoering van project voor herstel van de Renkumse Heide is het bosje van oude Douglasbomen gekapt. Namens Vijf Dorpen in 't Groen maakte de voorzitter, mevrouw Jos Smit bezwaar tegen de verleende kapvergunning. Het bos bevatte immers een Havikshorst en een kleine Dassenburcht.
Nu is hier, na de kap van dit unieke bosje, het droogdal, dat zich vanaf de golfbaan tot in het Renkums Beekdal uitstrekt, heel duidelijk zichtbaar.




Route:

  • Neem op de Y-splitsing het pad rechts dat omhoog over de vlakte loopt en gemarkeerd is met verschillende paaltjes van het Klompenpad.
  • Loop door tot bij de fluisterkei bij de bankjes.


Fluisterkei Heelsum

#Fluisterkei Heelsum
In het project: De Liberation Route zijn overal vanaf de kust in Normandië tot hier in het Arnhemse fluisterkeien neergelegd. Deze fluisterkei vertelt via een telefoonoproep over de luchtlanding van troepen hier op de Renkumse Heide van 17 tot 25 september 1944. Vliegtuigen met manschappen en soms met gliders met materiaal, landen hier. De Airborne Divisies hadden als opdracht het veroveren van de brug over de Rijn bij Arnhem, zodat de legers van de geallieerden de weg vrij hadden en door konden stoten richting het Roergebied en Berlijn.




Route:

  • Steek de asfaltweg (Telefoonweg) over en neem het pad dat midden tussen de volkstuintjes doorloopt.
  • Loop door tot bij het voetbalveld.


Volkstuintjes Heelsum

#Volkstuintjes Heelsum
Zoals vroeger bijna iedereen een kleine groentetuin had om zijn eigen groenten en vooral aardappelen te verbouwen, zo is er nu nog steeds voor enkele liefhebbers een gelegenheid groenten en bloemen te zelf te verbouwen in een volkstuintje. In het vroege voorjaar wordt er mest op de tuin gebracht en worden de groentebedden ingezaaid. In de zomer geniet iedereen van het buitenleven en in de nazomer en herfst haal je je eigen oogst binnen.




Route:

  • Sla rechts af en loop achter het voetbal net langs loop door tot de asfaltweg (Airborne weg) en sla links af.
  • Loop door tot op de eerste T-splitsing met een weg van rechts.


Wederopbouw architectuur

#Wederopbouw architectuur
In elk van de zes dorpen van de Gemeente Renkum vonden er in de jaren 1950-1980 uitbreidingen. Zo ook hier in de het Dorp Heelsum. ook hier werd het kleine eensgezindshuis " de Doorzonwoning" gebouwd. Beneden hebben deze huizen een grote woonkamer zonder een scheiding tussen de eet- en de zitkamer. Aan de zijkant lag een kleine keuken met een Bruynzeelkeuken. Boven is er een badkamer met lavet en drie slaapkamers. Er was een zolder over de gehele woning. een voor en achtertuin hoorde erbij. Met parkeerplaatsen voor meerdere auto werden in het stedenbouwkundig ontwerp geen rekening gehouden.




Route:

  • Loop de Airborne weg uit, sla aan het einde links af en loop door tot het bord einde bebouwde kom.


Rand Heelsum

#Rand Heelsum
Je komt hier aan de rand van de naoorlogse uitbreiding van het dorp Heelsum. Ooit waren er plannen van de gemeente ook huizen te bouwen aan de overkant van de weg op de heide. Bewoners van Renkum maakten hier samen in 1973 bezwaar tegen. Om als belanghebbende gehoord te worden, werd er toen een verening opgericht. Het was de Vereniging Vijf dorpen in't Groen. Met succes hebben zij en anderen de uitbreiding van Heelsum weten te voorkomen.




Route:

  • Volg het zandpad dat in oostelijke richting loopt. (Dit is het pad langs het hek van de golfbaan.)
  • Loop door tot het kruispunt in het bos na het einde van het hek.


Golfbaan Heelsum

#Golfbaan Heelsum
Golfbaan Heelsum is een prachtige baan op de Veluwe en door de ligging tot een van de meest natuurlijke banen in Nederland. Op Golfbaan Heelsum kun je vrijwel het hele jaar door spelen op zomergreens. Golfbaan Heelsum is aangelegd op een grofzandige sandr ondergrond, een structuur die ervoor zorgt dat tegenwater snel wegvloeit in de bodem. Daardoor kun je er het hele jaar door spelen. Golfbaan Heelsum heeft maar liefst 27 holes verdeeld over lussen van 9 banen. De locatie van de baan was in de Septemberdagen van 1944 het landingsgebied van Britse troepen van verschillende Airborne divisies.




Route:

  • Neem het brede zandige bospad en in de tegenstelde richting als de parkeerplaats van de golfbaan.
  • Loop door het klaphek.
  • Neem het brede bospad rechtdoor.


Villa Laura

#Villa Laura
Vanaf hier heb je een mooi uitzicht op de markante witte villa!
Toch zijn er serieuze plannen om Villa Laura te slopen. Er is achterstand in het onderhoud en een financiële basis om dat weg te werken ontbreekt.
Het college van de gemeente Renkum heeft in september 2013 ingestemd met het opstellen van een ontwerpbestemmingsplan voor Villa Laura. Dit moet een nieuw landhuis met daarin acht appartementen en een ondergrondse parkeergarage mogelijk maken. Wens voor de toekomst is daarbij dat ook het groen wordt opgeknapt en de paden op het landgoed worden opengesteld en aansluiten op de paden van de omgeving.




Route:

  • Vervolg het bospad tot de asfaltweg.
  • Kijk naar links voor het excursiepunt, maar sla vervolgens rechts af.


Carel Beukerhof

#Carel Beukerhof
Dit parkachtige hof omringd door de bossen is gebouwd 1960.
Woon je hier, dan wordt je 's morgens wakker van de zingende vogels.
Er zijn boven- en beneden appartementen. Deze koopwoningen zijn ideaal voor starters, alleenstaanden of ouderen.




Route:

  • Steek de geasfalteerde weg over (Bennekomseweg)
  • Vervolg de prins Bernhardlaan omlaag.


Muziektent Heelsum

#Muziektent Heelsum
A. van Teijlingen - oud inwoner van Heelsum - heeft zich verdienstelijk gemaakt bij de oprichting van De Harmonie, Vereniging Oranjedag en voor de bouw van deze muziektent.
Koningsdag wordt groots gevierd in Heelsum, dankzij de inzet van veel vrijwilligers.
De gemeente wilde stoppen met het onderhoud en de muziektent verkopen. Dit is tot op heden gelukkig niet gebeurd.




Route:

  • Vervolg de route.
  • Sla onderaan links af (Utrechtseweg).
  • Sla de eerste weg rechts af (Kastanjelaan).


Kastanjelaan winkelstraat

#Kastanjelaan winkelstraat
De Kastanjelaan was tot in de 70-tiger jaren een winkelstraat. Op nr. 1 was de sigarenwinkel. Op nr. 3 is een manufacturenzaak of lapjeswinkel, dameskapsalon, sanitairwinkel, bloemenhandel en slijterij geweest. Nr. 9 was de schoenmakerij en schoenenwinkel van familie Jansen. Nr. 15 en 17 werd gebruikt voor pensiongasten.

En ...,
nu nog steeds is het een levendige straat met een actieve bewonersvereniging.




Route:

  • Vervolg de route.


Kastanjelaan

#Kastanjelaan
Nr. 21 is gebouwd in 1902. Hier is een manufacturenzaak, een smederij, zuivelverkoop en een smederij geweest. Nr. 23 had een groentewinkel in de voorkamer. Tussen nr 25 en 29 zat een schildersbedrijf en de brandstoffenhandel ofwel de kolenboer. Op nr. 31 had Mina van Maanen een textielwinkeltje. Nr. 6-8 was in 1910 verbouwd tot postkantoor. Nr. 8 was bewoond door de posthouder en had ook pensiongasten. Nr. 12 is in 1930 met schuur gebouwd voor transportbedrijf van Maanen. Op nr. 14 zat schildersbedrijf Beekhuizen. Op nr. 26 was een groenteschuur.




Route:

  • Vervolg de route.


Shop 144

#Shop 144
De kastanjelaan was rond 1900 een zandpad met veel winkels. Hier was het centrum van het benedendorp Heelsum. In Shop 144 van mevrouw Gros op nummer 28 kun je terecht voor modestoffen en naaigerei.

Sinds 2008 staan er amberbomen in plaats van Paardekastanjes in de kastanjelaan. De Paardenkastanjes waren ziek geworden en moesten gekapt worden.
Het blad van de amberboom lijkt een beetje op die van de paardekastanje.Vandaar dat deze keuze door de gemeente is gemaakt.




Route:

  • Loop verder tot de kruising.


Transformatorhuis Heelsum

#Transformatorhuis Heelsum
Hier op dit knooppunt komen verschillende wandelroutes samen. Er is weinig te zien, behalve een transformatorhuis verscholen achter de taxus. Stroom wordt getransporteerd met een hoge spanning. In de wijk is het nodig om deze spanning naar beneden toe te verlagen. Daarvoor zijn transformatoren nodig. De transformatoren worden ondergebracht in dit soort gebouwen. Soms gewoon zoals dit type, soms bijzonder vormgegeven zoals het transformatorhuis te Doorwerth. Er is een website waarin je de variatie ervan in Nederland kunt bekijken.




Route:

  • Volg de asfaltweg (Kerkweg) tussen de bebouwing door tot deze een bocht naar rechts maakt.
  • Sla in de bocht links af het pad in.
  • Volg het pad om de flats heen tot op de grote asfaltweg (Utrechtseweg).
  • Sla linksaf en loop door tot je aan je rechter hand een landhuis ziet.


Huis Heidestein

#Huis Heidestein
Heidestein, het herenhuis met aan de achterzijde de boerderijschuur is rond 1817 gebouwd door de weduwe van Stephanus Johannes Pannekoek en haar nieuwe echtgenoot de rentmeester van Heerlijkheid Doorwerth. De familie Pannekoek bezat een aantal watermolens in het Heelsums- en Renkums beekdal en was rijk geworden met de papiermakerij. De weduwe had daarmee de middelen om Heidestein te laten bouwen.

Vanaf 1927 huurden dokter Obbe Visser en zijn vrouw tandarts Maatje Visser huis Heidestein. In 1935 kochten ze het. In het huis wonen ook de volgende generaties Visser. Bij de koop was het recht bedongen van een vrij uitzicht vanuit het hoofdhuis over het Heelsums beekdal. In het voorjaar staat de tuin vol met gele en blauwe krokussen. Een prachtig gezicht!




Route:

  • Vervolg de route langs de Utrechtseweg.
  • Aan het einde van de haag gaat een paadje rechts het park in. Neem dit paadje en loop door tot je bij een voetbalveldje komt.


Park Heidestein

#Park Heidestein
Dit park hoorde bij landgoed Heidestein. Twee eeuwen geleden was hier vooral heide. Vandaar de naam Heidestein voor dit Renkumse landgoed.
In 1835 wordt landgoed Heidestein zo beschreven: '3 bunders 85 roeden tuingrond, bouwland, houtgewas en heidegrond, gedeeltelijk aangelegd tot vruchttuin, moesgrond en 'Wandeling'. Alsmede ruim 10 bunders heidegrond in erfpacht voor 99 jaren van de Domeinen.
De eerste bewoners lieten een 'Wandeling' aanleggen op het landgoed. Hoe de 'Wandeling' er precies uitzag is onbekend, maar in die tijd was het mode om paden, vijvers, etc. aan te leggen.
Echter, het landgoed was vooral functioneel: het 'Heerenhuis' had een achterhuis ten dienste van de landbouw.
Het verzorgingshuis van Vilente met de naam Heidestein is op het terrein gebouwd van het voormalige landgoed.




Route:

  • Volg het paadje langs de rand van het voetbalveldje op de kruising links af slaan.
  • Bij de klinkerweg links afslaan richting de rotonde.
  • Op de Rotonde rechts afslaan.
  • Loop door tot je aan je rechter hand een kerk ziet staan.


Gereformeerde Kerk Heelsum

#Gereformeerde Kerk Heelsum
De kerk aan de Utrechtseweg in Renkum werd op 8 augustus 1928 in gebruik genomen. De vooraanstaande Groningse architect Egbert Reitsma (1892-1976) heeft het ontwerp gemaakt. Het gebouw behoort tot zijn vroege werk en is sterk bepaald door het expressionisme. Het is een traditionele zaalkerk, waarvan de ingang wordt geaccentueerd door een toren. De kerk krijgt door de sterk gelede opbouw met in- en uitspringende bouwvolumes, veelhoekige uitbouwen en schuin geplaatste steunberen een zeer uitgesproken karakter. Dit alles wordt nog eens versterkt door het bijzondere metselwerk van misbakselstenen. De kerkzaal wordt gedomineerd door een imposant, door bogen geschraagd paraboolgewelf. Vensterstroken in de kruin en bij de aanzetten van het gewelf belichten indirect de waaiervormige kerkzaal.
De firma Rothuizen uit Heelsum leverde het (inmiddels verdwenen) meubilair en de firma H. de Nooy uit Heelsum verzorgde het schilderwerk. In 1948 bracht de firma de Nooy en Zn acht glas-in-loodramen aan die door hun glazenier Q.Bakker zijn ontworpen.
Zeven taferelen zijn gebaseerd op de scheppingsdagen en het achtste op een geestelijke voorstelling uit Het Boek der Openbaringen uitgebeeld in de neerdaling van het Nieuwe Jeruzalem.




Route:

  • Blijf de Utrechtseweg volgen tot er na de lindelaan van links een pad tussen de huizen is.


Utrechtseweg Heelsum

#Utrechtseweg Heelsum
Langs de Utrechtseweg in Heelsum staan verschillende bijzondere huizen. De Utrechtseweg was in de 19e eeuw een plek voor landhuizen en vrijstaande villa's. Vele huizen hadden een prachtig uitzicht op de Rijn of het Beekdal van de Heelsumsebeek.




Route:

  • Volg het pad vanaf het hekje tussen de huizen door.
  • Loop onder het tunneltje door.
  • Loop de polder in tot aan een driesprong.


Jufferswaard Renkum

#Jufferswaard Renkum
De waterplassen in de Jufferswaard zijn ontstaan doordat de klei is afgegraven om er stenen van te bakken in de steenfabrieken in de omgeving.
Deze waterplassen dreigden te verdrogen. In 2005 heeft Staatsbosbeheer een duiker in de dijk tussen dit water en de Heelsumsebeek aangelegd. Nu worden ze gevoed met water uit die beek. Sindsdien is het aantal broedvogels aanzienlijk toegenomen, waaronder de Zomertaling, de Kleine Plevier, het Porceleinhoen, de Lepelaar. 's Winters zie je hier massa's ganzen en 's zomers baden de koeien in het koele water.




Route:

  • Ga op de kruising met de grote meidoornstruik in het midden het dijkje af.
  • Loop verder over het graspad aan de noordkant langs de waterplas.


Waarom Jufferswaard?

#Waarom Jufferswaard?
Over de oorsprong van de naam Jufferswaard zijn veel verhalen in omloop. In zijn boek over de Heelsumse en Renkumse beken gaat Ruud Schaafsma op zoek. In stukken uit 1372 komt hij de naam 'Jonckfrouwenweert' tegen. Die naam zou kunnen verwijzen naar de jonkvrouw van kasteel Doorwerth, voor wie de opbrengsten van de waard bestemd waren.
Andere verhalen:
(A) de waard zou genoemd naar de vele libellen (beekjuffers) die je hier vroeger aantrof,
(B) de waard is genoemd naar de juffer (jonkvrouw) van Grunsfoort uit de bekende legende, die ook hier in mistige nachten rondwaart.
En zo zijn er nog een paar verhalen.




Route:

  • Loop naar het huisje op de dijk (kleibult).


Locomotiefhuis

#Locomotiefhuis
Het locomotiefhuis was het grootste bijgebouw van de steenfabriek, waarvan je de schoorsteen aan deze Rijnoever ziet staan. Hierin werd de grote locomotief gestald, voorzien van brandstof en onderhouden. Schuin tegen de dijk zie je nog de resten verbrande steenkool (sintels) liggen op het pad. De locomotief trok de lange treinen met kleilorries: leeg naar de kleiputten (bij kasteel Doorwerth) en vol met verse klei voor de steenoven. Die lorries werden leeg gekiept naast het smalspoor bovenop de lange kleibult die eindigde bij de Melkdam.
Tot sluiting van de steenfabriek in 1942, stond bovenop de kleibult een graafmachine. Die verplaatste de klei van de bult naar de persinstallaties, waarin de klei in de vorm van bakstenen werd geperst.




Route:

  • Loop verder onderlangs de kleibult.


Smalspoor

#Smalspoor
Hier en daar zie je rails in het gras liggen. Dit zijn restanten van het smalspoorbaan van de steenfabriek. Via dit smalspoor trokken paarden ('hitten') de karretjes met de pas gevormde stenen van de persinstallaties naar de 'droogvelden'. Als de stenen droog waren trokken de hitten de lorries met de gedroogde, maar nog niet gebakken stenen('groene stenen') naar de opslag vlak naast de steenoven zelf. Op en rondom deze droogvelden lag dus een heel netwerk van smalspoor rails.

Bij de persinstallatie het dichtst bij de Melkdam waren er de lorries met rubberbanden, die door paarden getrokken werden.




Route:

  • Loop verder onderlangs de kleibult.


Persinstallaties

#Persinstallaties
In de winter kun je hier de ruïnes van vreemdsoortige bouwwerken overal tussen de struiken zien. Het zijn de restanten van de 3 persinstallaties van de Renkumse steenfabriek. De installaties bestaan grofweg uit vier hoofdonderdelen: 1. het motorhuisje (elektrisch sinds 1927!), 2. de kleimenger met de klei-mengbak, 3. de vormbakpers zelf en 4. de spoel- en bezandingsinstallatie. De klei werd in de kleimenger met water gemengd, gekneed tot een smeuïge massa en naar de vormbakpers gedraaid. In de vormbakpers werden schone en met zand bestrooide vormbakken gestoken, de pers drukte daar de klei in, vaak in een vormbak van 6 stenen en de "groene stenen" waren klaar.




Route:

  • Loop verder onderlangs de kleibult.


Sluisje en droogvelden

#Sluisje en droogvelden
Het hele veld tussen deze dijk (de kleibult) en de ruïne van de steenoven met de schoorsteen (zomerdijk) waren de droogvelden van de steenfabriek. Het lag vol met vers geperste stenen, die eerst werden gedroogd voordat ze naar steenoven gingen om te worden gebakken.
Het is in feite een klein poldertje. De 2 sluisjes (afsluitbaar) hier en aan de andere kant van de kleibult dicht bij het locomotiefhuisje konden worden afgesloten. Zo bleven de droogvelden bij hoog water langer droog en kon het water weer worden afgevoerd als het toch te hoog was gekomen.
In 1942 kwam de steenoven stil te liggen en stopten deze activiteiten.

Lees hier meer over herinneringen van oud Renkummers en het leven en werken bij de steenoven.
Onlangs is er begonnen met de reconstructie van de Heelsumse Beek.




Route:

  • Loop verder tot op de Melkdam.


Waterzuivering en biomassa installatie

#Waterzuivering en biomassa installatie
Je kijkt hier op de afvalwaterzuivering van papierfabriek Parenco en op de achtergrond de biomassa installatie.
Het afvalwater uit het productieproces 'Van oud naar nieuw papier.' wordt maximaal benut. Door afvalwaterslib en slib dat ontstaat door het ontinkten van oud papier te verbranden maakt Parenco stoom. Die stoom wordt gebruikt om elektriciteit en warmte mee op te wekken. Bij het proces om van natte pulp droog papier te maken is veel warmte nodig.




Route:

  • Loop de Jufferswaard uit over de Melkdam richting het dorp Renkum.
  • Steek bij de verkeerslichten de provinciale weg over.
  • Sla in de bocht van de weg links af.
  • Na ongeveer 50 meter sta je voor de kerk.


Katholieke kerk Renkum

#Katholieke kerk Renkum
Het 14e-eeuwse beeld van Maria van Renkum heeft in deze kerk een ereplaats. Renkum is één van de oudste en grootste Mariabedevaartplaatsen in Nederland boven de grote rivieren. Het beeld heeft een grote aantrekkingskracht voor veel mensen.
Veel zoekende en lijdende mensen vinden bij "Maria van Toevlucht" rust, troost en nieuwe levensenergie.

In de kapel te Renkum- Redinchem werd rond 1380 werd dit beeld al vereerd. In 1405 werd er een vrouwenklooster van de Moderne Devotie gesticht.
Tijdens de Reformatie - ca. 1580 - werd het beeld in Utrecht bij de Bisschop in veiligheid gebracht. Op 6 mei 1928 kon het, na bijna 350 jaar ballingschap, weer feestelijk ingehaald worden. Sindsdien komen pelgrims naar Maria van Renkum. Op de laatste dinsdag van mei vindt de jaarlijkse Mariabedevaart plaats.


#Detailkaart
SVG Image


#W3C
Deze pagina voldoet aan de volgende internet standarden van het W3 Consortium (W3C).

W3C valid W3C valid W3C valid



#Ga ook eens naar


    Stichting MaakJeRoute © Copyright 2016, Stichting MaakJeRoute.
Alweer een product van de Stichting MaakJeRoute.
  Je bent momenteel niet ingelogd.
Volg ons op Twitter of meld je aan voor onze nieuwsbrief.
   
 
Onze sponsoren:


 
 
 
Onze project partners:

 
 
Provincie Gelderland

Gemeente Renkum

Dorpsplatform Doorwerth

Bureau voor toerisme deVeluwe.nl