#

Wandelen in Renkum

 
 

 
 
 
#

Wandelroute : Rondje Jufferswaard








#Wandelroute in het kort
Over de melkdam werd in het verleden de melk van de koeien in de Jufferswaard vervoerd.
De resten onderlangs de kleibult vertellen hoe hier tot in 1942 bakstenen werden gemaakt.
Struin langs de plas met de eilandjes vol watervogels zoals lepelaars, bergeenden en wintertalingen.
's Zomers zijn er veel watervogels te zien en bij een strenge winter is het een favoriete schaatsplek.
Natuurgebied Jufferswaard is een oude uiterwaard waar je resten van een oude steenoven tegenkomt.
Wandelroute: Rondje Jufferswaard
Latitude: 51.9698012687919 Longitude: 5.73459324384739

Slideshow

#Overzichtskaartje
SVG Image

#Samenvatting
Beginpunt: Parkeerplaats Jufferswaard
Eindpunt: Parkeerplaats Jufferswaard
Lengte: 2,4 (km)
Aantal bezienswaardigheden: 13
 

Parkeren:

Openbaar vervoer:

Horeca:

  • Geen gevonden

Links:




Parkeerplaats Jufferswaard

#Parkeerplaats Jufferswaard
Deze parkeerplaats is een goed startpunt voor een wandeling door de uiterwaarden van de Jufferswaard.




Route:

  • Loop richting de schoorsteen van de steenoven tot de driesprong met uitzicht over de Neder-Rijn.


Uitzicht over de Neder-Rijn

#Uitzicht over de Neder-Rijn
Op de Neder-Rijn vaart heel wat minder beroepsvaart dan op de Waal. De binnenvaart noemt de Neder-Rijn gekscherend het fietspad van de Waal. Op de Neder-Rijn moet je schip minstens drie keer "geschut" worden, hier bij Driel, Amerongen en Hagenstein.
Toch passeren hier 13.500 kleine rijnaken en wel 6.500 boten van de pleziervaart. Afhankelijk van de grootte van het schip vervoert het een lading van zo'n 14 tot 120 vrachtwagens.
Op de Waal zijn de schepen veel groter; die kunnen een lading van 400 vrachtwagens vervoeren. De binnenvaart is een relatief milieuvriendelijke en veilige manier van transport.
Opvallend zijn de grote hoeveelheid zoetwaterschelpen op de strandjes hier langs de Rijn.




Route:

  • Loop langs de Rijn in de richting van de oude schoorsteen.


Steenfabriek Renkum

#Steenfabriek Renkum
Ruïnes van de steenfabrieken (vlamoven, veldoven en bijgebouwen). Als je goed op de grond kijkt, zie je nog een smalspoor liggen. Met wagentjes werd de klei vanuit de uiterwaard, naar de droogbanen en vervolgens naar de ovens gebracht. Een paard trok die wagentjes en later was dat een stoomlocomotief. Veel dorpelingen vonden hier werk, ook vrouwen en kinderen. Het werk was zwaar en ze maakten lange dagen. Gelukkig is de kinderarbeid sinds 1889 verboden.
Deze steenfabriek werd in 1874 gebouwd en ook in 1944 verwoest.
Aan de overkant van de Rijn is nog een steenfabriek in bedrijf, evenals bij Kasteel Doorwerth. Wil je wel eens in zo'n karretje rijden? Dat kan aan de overkant in Heteren, bij de Gelderse Smalspoor Stichting.




Route:

  • Volg het pad over de zomerdijk tot de waterplas links.


Zwanentrio Jufferswaard

#Zwanentrio Jufferswaard
Het eiland is favoriet bij zwanen om te broeden. In de winter van 2006-2007 vloog er een zwarte zwaan binnen en daarmee veranderde het leven van het koppel witte knobbelzwanen drastisch.
De zwarte zwaan wilde partner worden. Een geduchte strijd van 3 jaar volgde. In 2007 verstoorde de zwarte zwaan de nesten van het witte paar, zodat er geen jongen kwamen. In 2008 verschalkte een vos minstens één jong van een nest van vijf.
Sinds 2011 is het een zwart-wit zwanentrio, waarbij de zwarte zwaan de vader is van 3 (2011) en van 5 (2012)jongen. In 2013 verdronk het nest bij hoog water begin juni.
Al in de periode van Tsjaikovski spraken zwanen tot de verbeelding, tegenwoordig vind je hun verhaal op internet via dit blog: zwanen-epos.




Route:

  • Volg het pad over de zomerdijk tussen de waterplas en de Rijnoever.
  • Loop door totdat de dijk een haakse bocht maakt.


Vistrap Heelsumsebeek

#Vistrap Heelsumsebeek
Vanwege de vele Zalm die vroeger in de Heelsumsebeek zwom, heeft Baron Van Brakell hier in de 19e eeuw een vishek geplaatst. De zalm die de Heelsumsebeek opzwom werd zo gevangen. De Baron verdeelde de vis onder zijn medeburgers. Er was heel veel vis in de Rijn. Vooral zalm.
Dienstmeisjes hadden in hun arbeidsovereenkomst staan dat de Vrouw des Huizes hen niet vaker dan drie keer per week zalm mocht voorzetten.




Route:

  • Volg het pad over het dijkje langs de Heelsumsebeek.
  • Loop door tot je op een driesprong van paden komt.


Jufferswaard Renkum

#Jufferswaard Renkum
De waterplassen in de Jufferswaard zijn ontstaan doordat de klei is afgegraven om er stenen van te bakken in de steenfabrieken in de omgeving.
Deze waterplassen dreigden te verdrogen. In 2005 heeft Staatsbosbeheer een duiker in de dijk tussen dit water en de Heelsumsebeek aangelegd. Nu worden ze gevoed met water uit die beek. Sindsdien is het aantal broedvogels aanzienlijk toegenomen, waaronder de Zomertaling, de Kleine Plevier, het Porceleinhoen, de Lepelaar. 's Winters zie je hier massa's ganzen en 's zomers baden de koeien in het koele water.




Route:

  • Ga op de kruising met de grote meidoornstruik in het midden het dijkje af.
  • Loop verder over het graspad aan de noordkant langs de waterplas.


Waarom Jufferswaard?

#Waarom Jufferswaard?
Over de oorsprong van de naam Jufferswaard zijn veel verhalen in omloop. In zijn boek over de Heelsumse en Renkumse beken gaat Ruud Schaafsma op zoek. In stukken uit 1372 komt hij de naam 'Jonckfrouwenweert' tegen. Die naam zou kunnen verwijzen naar de jonkvrouw van kasteel Doorwerth, voor wie de opbrengsten van de waard bestemd waren.
Andere verhalen:
(A) de waard zou genoemd naar de vele libellen (beekjuffers) die je hier vroeger aantrof,
(B) de waard is genoemd naar de juffer (jonkvrouw) van Grunsfoort uit de bekende legende, die ook hier in mistige nachten rondwaart.
En zo zijn er nog een paar verhalen.




Route:

  • Loop naar het huisje op de dijk (kleibult).


Locomotiefhuis

#Locomotiefhuis
Het locomotiefhuis was het grootste bijgebouw van de steenfabriek, waarvan je de schoorsteen aan deze Rijnoever ziet staan. Hierin werd de grote locomotief gestald, voorzien van brandstof en onderhouden. Schuin tegen de dijk zie je nog de resten verbrande steenkool (sintels) liggen op het pad. De locomotief trok de lange treinen met kleilorries: leeg naar de kleiputten (bij kasteel Doorwerth) en vol met verse klei voor de steenoven. Die lorries werden leeg gekiept naast het smalspoor bovenop de lange kleibult die eindigde bij de Melkdam.
Tot sluiting van de steenfabriek in 1942, stond bovenop de kleibult een graafmachine. Die verplaatste de klei van de bult naar de persinstallaties, waarin de klei in de vorm van bakstenen werd geperst.




Route:

  • Loop verder onderlangs de kleibult.


Smalspoor

#Smalspoor
Hier en daar zie je rails in het gras liggen. Dit zijn restanten van het smalspoorbaan van de steenfabriek. Via dit smalspoor trokken paarden ('hitten') de karretjes met de pas gevormde stenen van de persinstallaties naar de 'droogvelden'. Als de stenen droog waren trokken de hitten de lorries met de gedroogde, maar nog niet gebakken stenen('groene stenen') naar de opslag vlak naast de steenoven zelf. Op en rondom deze droogvelden lag dus een heel netwerk van smalspoor rails.

Bij de persinstallatie het dichtst bij de Melkdam waren er de lorries met rubberbanden, die door paarden getrokken werden.




Route:

  • Loop verder onderlangs de kleibult.


Persinstallaties

#Persinstallaties
In de winter kun je hier de ruïnes van vreemdsoortige bouwwerken overal tussen de struiken zien. Het zijn de restanten van de 3 persinstallaties van de Renkumse steenfabriek. De installaties bestaan grofweg uit vier hoofdonderdelen: 1. het motorhuisje (elektrisch sinds 1927!), 2. de kleimenger met de klei-mengbak, 3. de vormbakpers zelf en 4. de spoel- en bezandingsinstallatie. De klei werd in de kleimenger met water gemengd, gekneed tot een smeuïge massa en naar de vormbakpers gedraaid. In de vormbakpers werden schone en met zand bestrooide vormbakken gestoken, de pers drukte daar de klei in, vaak in een vormbak van 6 stenen en de "groene stenen" waren klaar.




Route:

  • Loop verder onderlangs de kleibult.


Sluisje en droogvelden

#Sluisje en droogvelden
Het hele veld tussen deze dijk (de kleibult) en de ruïne van de steenoven met de schoorsteen (zomerdijk) waren de droogvelden van de steenfabriek. Het lag vol met vers geperste stenen, die eerst werden gedroogd voordat ze naar steenoven gingen om te worden gebakken.
Het is in feite een klein poldertje. De 2 sluisjes (afsluitbaar) hier en aan de andere kant van de kleibult dicht bij het locomotiefhuisje konden worden afgesloten. Zo bleven de droogvelden bij hoog water langer droog en kon het water weer worden afgevoerd als het toch te hoog was gekomen.
In 1942 kwam de steenoven stil te liggen en stopten deze activiteiten.

Lees hier meer over herinneringen van oud Renkummers en het leven en werken bij de steenoven.
Onlangs is er begonnen met de reconstructie van de Heelsumse Beek.




Route:

  • Loop verder tot op de Melkdam.


Waterzuivering en biomassa installatie

#Waterzuivering en biomassa installatie
Je kijkt hier op de afvalwaterzuivering van papierfabriek Parenco en op de achtergrond de biomassa installatie.
Het afvalwater uit het productieproces 'Van oud naar nieuw papier.' wordt maximaal benut. Door afvalwaterslib en slib dat ontstaat door het ontinkten van oud papier te verbranden maakt Parenco stoom. Die stoom wordt gebruikt om elektriciteit en warmte mee op te wekken. Bij het proces om van natte pulp droog papier te maken is veel warmte nodig.




Route:

  • Loop over de Melkdam tot de driesprong met uitzicht over de Neder-Rijn.


Uitzicht over de Neder-Rijn

#Uitzicht over de Neder-Rijn
Op de Neder-Rijn vaart heel wat minder beroepsvaart dan op de Waal. De binnenvaart noemt de Neder-Rijn gekscherend het fietspad van de Waal. Op de Neder-Rijn moet je schip minstens drie keer "geschut" worden, hier bij Driel, Amerongen en Hagenstein.
Toch passeren hier 13.500 kleine rijnaken en wel 6.500 boten van de pleziervaart. Afhankelijk van de grootte van het schip vervoert het een lading van zo'n 14 tot 120 vrachtwagens.
Op de Waal zijn de schepen veel groter; die kunnen een lading van 400 vrachtwagens vervoeren. De binnenvaart is een relatief milieuvriendelijke en veilige manier van transport.
Opvallend zijn de grote hoeveelheid zoetwaterschelpen op de strandjes hier langs de Rijn.




Route:

  • Loop verder langs de Neder-Rijn naar het klaphek bij de parkeerplaats.


Parkeerplaats Jufferswaard

#Parkeerplaats Jufferswaard
Deze parkeerplaats is een goed startpunt voor een wandeling door de uiterwaarden van de Jufferswaard.


#Detailkaart
SVG Image


#W3C
Deze pagina voldoet aan de volgende internet standarden van het W3 Consortium (W3C).

W3C valid W3C valid W3C valid



#Ga ook eens naar


    Stichting MaakJeRoute © Copyright 2016, Stichting MaakJeRoute.
Alweer een product van de Stichting MaakJeRoute.
  Je bent momenteel niet ingelogd.
Volg ons op Twitter of meld je aan voor onze nieuwsbrief.
   
 
Onze sponsoren:


 
 
 
Onze project partners:

 
 
Provincie Gelderland

Gemeente Renkum

Dorpsplatform Doorwerth

Bureau voor toerisme deVeluwe.nl